Cùng một mức giá có thể được viết theo nhiều cách: thập phân (2.50), phân số (3/2), kiểu Mỹ (+150) hay Hồng Kông (1.50), và tất cả đều quy về một thông tin duy nhất: xác suất ngầm định mà bên niêm yết đang gán. Khi đọc kèo từ nhiều nguồn, việc đổi qua lại giữa các kiểu giúp bạn so sánh đúng thay vì nhìn nhầm con số lớn nhỏ. Ở đây ta dùng thập phân làm “ngôn ngữ chung” vì đổi sang xác suất chỉ cần một phép chia.
Bốn kiểu tỷ lệ và cách đọc
Thập phân (châu Âu): số tiền nhận về trên mỗi đơn vị tham gia, gồm cả vốn. Tỷ lệ 2.50 nghĩa là tham gia 1 nhận về 2.50, lãi ròng 1.50.
Phân số (Anh): chỉ lãi ròng so với vốn. 3/2 nghĩa là tham gia 2 thì lãi 3, tương ứng tỷ lệ thập phân 2.50. Công thức là thập phân = phân số + 1.
Mỹ (moneyline): dấu cộng cho biết lãi ròng khi tham gia 100; dấu trừ cho biết phải tham gia bao nhiêu để lãi 100. +150 nghĩa là tham gia 100 lãi 150 (thập phân 2.50). -200 nghĩa là phải tham gia 200 để lãi 100 (thập phân 1.50).
Hồng Kông: giống thập phân nhưng không tính vốn, tức bằng thập phân trừ 1. Vì vậy 1.50 ở kiểu Hồng Kông chính là 2.50 ở kiểu thập phân, một nhầm lẫn rất dễ gặp khi đọc bảng giá của nhiều nguồn.
Bảng quy đổi nhanh
Bảng dưới được tính lại bằng công thức: phân số = thập phân – 1; Mỹ dương nếu thập phân từ 2 trở lên và bằng (thập phân – 1) x 100; Mỹ âm nếu thập phân dưới 2 và bằng -100 / (thập phân – 1); xác suất ngầm định = 1 / thập phân. Phân số được làm tròn về dạng gần nhất, nên một vài ô như 1.91 chỉ gần đúng.
| Thập phân | Phân số | Mỹ (moneyline) | Hồng Kông | Xác suất ngầm định |
|---|---|---|---|---|
| 1.25 | 1/4 | -400 | 0.25 | 80.0% |
| 1.50 | 1/2 | -200 | 0.50 | 66.7% |
| 1.91 | 10/11 | -110 | 0.91 | 52.4% |
| 2.00 | 1/1 | +100 | 1.00 | 50.0% |
| 2.50 | 3/2 | +150 | 1.50 | 40.0% |
| 3.00 | 2/1 | +200 | 2.00 | 33.3% |
| 4.50 | 7/2 | +350 | 3.50 | 22.2% |
| 7.00 | 6/1 | +600 | 6.00 | 14.3% |
Hai chi tiết nên nhớ. Tỷ lệ 2.00 chia ranh giới: ở đó xác suất ngầm định là một nửa và kiểu Mỹ chuyển dấu. Còn cặp 1.91 / -110 xuất hiện rất nhiều vì nó tương ứng một kèo hai chiều có biên lợi nhuận vừa phải: nghịch đảo của 1.91 là 52.4%, hai phía cộng lại 104.7%.
Đổi ngược từ kiểu Mỹ sang thập phân
Khi gặp con số kiểu Mỹ, hãy đổi theo hai nhánh: nếu dương thì thập phân = 1 + số đó / 100; nếu âm thì thập phân = 1 + 100 / số tuyệt đối.
| Tỷ lệ Mỹ | Cách đổi | Thập phân | Xác suất ngầm định |
|---|---|---|---|
| +150 | 1 + 150/100 | 2.50 | 40.0% |
| -200 | 1 + 100/200 | 1.50 | 66.7% |
| +300 | 1 + 300/100 | 4.00 | 25.0% |
| -125 | 1 + 100/125 | 1.80 | 55.6% |
Kiểm tra lại: +150 và -200 có xác suất ngầm định 40.0% và 66.7%, cộng lại 106.7%, nghĩa là nếu đây là hai phía của cùng một kèo thì biên lợi nhuận khoảng 6.7%. Cách kiểm tra này nhanh hơn nhiều so với việc nhìn con số và đoán.
Từ tỷ lệ đến xác suất thật trong kèo ba chiều
Với kèo 1X2 giả định có tỷ lệ 1.90 / 3.60 / 4.20, nghịch đảo từng tỷ lệ rồi cộng lại sẽ ra tổng lớn hơn 1. Phần vượt đó là biên lợi nhuận, cần chia ra để có xác suất đã chuẩn hóa:
| Kết quả | Tỷ lệ thập phân | Nghịch đảo | Chuẩn hóa |
|---|---|---|---|
| Đội nhà thắng | 1.90 | 0.5263 | 50.5% |
| Hòa | 3.60 | 0.2778 | 26.7% |
| Đội khách thắng | 4.20 | 0.2381 | 22.8% |
| Tổng | 1.0422 | Bằng 1 |
Tổng nghịch đảo là 1.0422, tức biên lợi nhuận khoảng 4.2%. Xác suất chuẩn hóa mới là con số bạn nên dùng khi so với ước lượng của riêng mình, vì nó đã loại bỏ phần phí. Nhiều người bỏ qua bước này và vô tình thổi phồng xác suất của cả ba kết quả.
Ví dụ: ba nguồn cùng một giá hay khác giá?
Giả sử bạn thấy cùng một phía của một kèo hai chiều được ghi ở ba nơi: 2.00 (thập phân), +105 (kiểu Mỹ) và 21/20 (phân số). Nhìn qua thì ba con số chẳng giống nhau, nhưng hãy đổi hết về thập phân:
- 2.00 giữ nguyên, xác suất ngầm định 1 / 2.00 = 50.0%.
- +105 đổi thành 1 + 105 / 100 = 2.05, xác suất ngầm định 1 / 2.05 = 48.8%.
- 21/20 đổi thành 21 / 20 + 1 = 2.05, trùng với nguồn thứ hai.
Vậy chỉ có hai mức giá khác nhau: 2.00 và 2.05, chênh nhau 1.2 điểm phần trăm xác suất ngầm định. Chênh lệch nhỏ nhưng nó là thật, và nếu mỗi tuần bạn so giá hàng chục lần thì chi phí tích lũy sẽ đáng kể. Không có phép đổi nào làm giá thay đổi; chỉ cách viết thay đổi.
Quy trình đọc một bảng giá lạ trong ba bước
- Xác định kiểu: số có dấu cộng hoặc trừ là kiểu Mỹ, dạng a/b là phân số, số bắt đầu từ 1.0 trở lên thường là thập phân, còn số nhỏ hơn 1 hoặc bằng thập phân trừ 1 là Hồng Kông.
- Đổi về thập phân bằng công thức tương ứng ở các bảng trên.
- Lấy nghịch đảo để ra xác suất ngầm định, rồi cộng các kết quả của cùng một thị trường để biết biên lợi nhuận.
Sau vài lần, bạn sẽ đọc được các mốc quan trọng mà không cần máy tính: 1.50 là hai phần ba, 2.00 là một nửa, 3.00 là một phần ba, 4.00 là một phần tư. Những mốc này đủ để phát hiện ngay một mức giá vô lý khi nhìn lướt bảng tỷ lệ.
Những lỗi thường gặp khi đổi kiểu tỷ lệ
- Nhầm tỷ lệ Hồng Kông với thập phân, dẫn đến tưởng lãi gấp đôi thực tế.
- Quên rằng số thập phân gồm cả vốn còn phân số thì không.
- Đọc dấu âm trong kiểu Mỹ như “tỷ lệ thấp hơn” mà không hiểu nó mang nghĩa số tiền cần bỏ ra để lãi 100.
- So sánh xác suất giữa các nguồn mà chưa chuẩn hóa, trong khi mỗi nguồn có biên lợi nhuận khác nhau.
Lưu ý trách nhiệm
Bài viết chỉ hướng dẫn cách quy đổi và đọc số, mọi ví dụ đều giả định. Đây không phải lời mời tham gia cá cược; hoạt động này dành cho người đủ 18 tuổi và cần tuân thủ quy định pháp luật nơi bạn sống.